İbrahim Şimşek: Anne-Baba Tutumları ve Çocuklar Üstündeki Tesirleri

Bu yazımda aileyi oluşturan anne, baba ve çocuk ilişkisinde çocuğun gelişimi için fazlaca mühim olan aile tutumlarının neler olduğu ve bu tutumların evlatları üstündeki etkilerinin neler olduğundan söz edeceğim. Ve evlatlarımızın gelişiminde pozitif tesiri olacak tutumlar hakkında konuşacağız.

 

  • Baskıcı ve Otoriter Anne-Baba tutumları; Evlatlarının gelişimde ailenin kuralları olan(katı), yapıcı disiplin içinde olmayan yaklaşımlar ve çocuğun yapmış olduğu tüm davranışlar devamlı eleştirilir(negatif eleştiri). Aile, çocuğun içinde bulunmuş olduğu yaşından fazla olgunluk sergilemesini ister, çocuğun ailesi şeklinde düşünmesini ve onlar şeklinde davranması beklemektedir. Çocuğun duygularına, isteklerine ve düşüncelerine ehemmiyet verilmez.

Bu aile tutumunun içinde olan çocuk; çekingen olur. Yapmış olduğu her davranışının yanlış bulunduğunu düşünür. Çocuğun karşılaşmış olduğu zorluklarla baş etme becerisinin zayıf olduğu ve devamlı ailesini aramış olduğu görülür. Aile yanında yoksa korku ve kaygı duyar ve temelde özgüven eksikliği yaşar.

 

  • Aşırı Hoşgörülü ve özgür Anne-Baba tutumları;

    Çocuğun her istediğini yerine getirir. Evlatlarının yanlış davranışları karşısında görmezden gelir. Evlatlarının bu hatası fark etmesini sağlamaz. Aile tutumununda disiplin fazlaca azca görülür. Evlatlarının davranışlarına sınır getirilmez her tür davranışa izin verilir. Bu aile tutumunun içinde olan çocuk; sorumsuz davranışlar sergiler, egoist olurlar, söz dinlemezler ve kontakt kurmakta zorlanırlar. Çocuk dışarı yaşamla buluştuğunda büyük sorunlarla karşı karşıya kalır. Toplumsal yaşamında yalnızlaşır.

 

  • Koruyucu Anne-Baba tutumları;

    Çocuğa destek verirken fazlasıyla yardım edilir. Çocuk üstünde aşırı koruma ve denetim içerisindedir. Aile fazlaca kaygılıdır. Her an çocuğun başına negatif bir durum olacakmış şeklinde hisseder. Bu durum çocuğun faydasına olacağını düşünse de ailenin bu tutumu çocuğun bağımsız fert olmasını engeller. Gereğinden fazla sevgi ve ilgi gösterilir. Bu aile tutumunun içinde olan çocuk; aileden ve etrafından devamlı yardım bekler. Bağımsız fert olması imkansız. Mesuliyet alamaz. Kendi kapasitelerinin altında performans gösterir.

 

  • Reddedici ve ilgisiz Anne-Baba tutumları;

    Çocuğun gelişimde temel fizyolojik ve ruhsal gereksinimlerini karşılamamak. Çocukla ilgilenmeme, çocuğun ihtiyaçlarının bilincinde olmama durumu vardır. Çocuğun sevgi ve ilgi istediği dönemlerde aile tamamen ilgisiz davranır. Eğitime ve disipline ehemmiyet vermez. Bu aile tutumunun içinde olan çocuk; devamlı sevgi ve ilgi ister. Aileden uzaklaşır. Yabancı kişilerden bu sevgiyi ilgiliyi aramaya adım atar. Tehlikeli arkadaşlık ilişkileri kurabilir.

 

 

  • Itimat verici ve Demokratik Anne-baba tutumları;

    Çocuk aile tarafınca değişik fert olarak kabul görülür. Çocuğa hoşgörülü ve demokratik tutum içinde olunur. Ailenin ortak kuralları vardır çocuk bu kurallar içinde özgürdür. Çocuğun kendisi ifade etmesine izin verilir. Çocuğa koşulsuz ilgi gösterilir. Yapabileceği işlerde mesuliyet verilir. Çocuk değerlidir. Bu aile tutumunun içinde olan çocuk; sınırlarını bilir. Çevresinde saygılı ve itimat verici biri olarak görülür. Yardımsever ve paylaşımcı olur. Ruhsal olarak sıhhatli bireydir. Çevresine katkı sağlar. Kendi yaşam standardını devamlı artırmaya çalışır.

 

Bu bağlamda söz ettiğimiz tutumlarla beraber özetle çocuğun gelişen kişiliğinde ve karakterinde aile tutumu fazlaca mühim bir etkiye haizdir. Bu etkinin pozitif ve negatif oluşu aile tutumunun çeşidine bağlıdır. Otoriter tutum çocuğun bağımsız fert olmasını engeller, özgür tutum çocuğun ben merkezli düşünmesini sağlar yalnızlaştırır,  koruyucu tutumda çocuk dışa bağımlı olur, ilgisiz tutumda evladı boşlukta bırakır ve son olarak demokratik tutum çocuğun kendi kendine karar vermesini ve mesuliyet duygusunu geliştirir. Bu tutumlarda yalnız birine haiz olmamak gerekir. Dengeli, tutarlı, çocuğa karşı ilgili, itimat verici ve yapıcı disiplinli olmak gerekir. Çocuk gelişimden anne-baba davranışları sıhhatli bir halde ilerlemesi gerekir. Aile devamlı kendini bu mevzularda geliştirmeli. Çocuğun okul sürecinde öğretmenlerinden ve hatta aile kendini yetersiz görüyorsa uzman birinden destek almalıdır. Çocuğunun gelişim dönemlerini iyi bilmeli, çocuktan bu devrin özelliklerini beklemelidir. Ödül-ceza ilişkisini iyi korumalı. Çocuk dinlenmeli ve göz teması kurulmalı. Son olarak aile çocuğunu sevdiğini onun devamlı kıymetli bulunduğunu hissettirmelidir.

Eğitim Uzmanı İbrahim Şimşek

İbrahim Şimşek: Anne-Baba Tutumları ve Çocuklar Üzerindeki Etkileri Gündem

İbrahim Şimşek: Anne-Baba Tutumları ve Çocuklar Üzerindeki Etkileri Gündem

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan